ΟΧΥΡΩΣΤΕ ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΕ ΠΡΑΣΙΝΟ!



Μετά το τραγικό οικολογικό πλήγμα που υπέστη ολόκληρη η χώρα πριν από μερικούς μήνες, η ανάγκη για τη θωράκισή μας με πράσινα τείχη γίνεται πιο επιτακτική.
Η δενδροφύτευση και σποροφύτευση των καμένων εκτάσεων με το ιερό δέντρο της Ρέας, τη φωτόφιλη ήμερη βελανιδιά, σύμφωνα με τον κτηνίατρο και συνεργάτη Περιβαλλοντικών  Συλλόγων για τη διάδοση και τη προστασία της βαλανιδιάς, Μανώλη Θεοδωρίδη, θα βοηθήσει ουσιαστικά αλλά και συμβολικά το τόπο μας να ξαναγεννηθεί από τις στάχτες του. Ο ίδιος τονίζει χαρακτηριστικά:
«Η Ελλάδα πρέπει να γίνει πολυκεντρική, οικονομικά και διοικητικά. Ας γίνε βελανιδοφύτευσις – σποροφύτευσις στην καμένη Πελοπόννησο  εις μνήμη των 70 θυμάτων της πύρινης λαίλαπας. Επιβάλλεται να γίνει βαλανιδοφύτευσις στον Κρόνιο Λόφο της Ολυμπίας, όπου θα αναπτυχθούν χιλιόχρονα δένδρα σύμβολα του αιώνιου αθλητισμού και πολιτισμού. Δάση που δεν καίγονται και ομορφαίνουν τη χώρα. Ας θωρακίσουμε τη χώρα με τα πράσινα τείχη ουσιαστικά και συμβολικά».

Πολιτική
Η σποροφύτευση της χώρας με βελανιδιά   είναι πολιτική για το περιβάλλον. Είναι πολιτική για την προστασία του περιβάλλοντος. Η ήμερη βελανιδιά αναφλέγεται δυσκολότερα από πολλά άλλα είδη δέντρων κι έτσι έχει μικρότερες πιθανότητες για πυρκαγιά. Η βελανιδιά δεν αναφλέγεται τόσο εύκολα όσο το πεύκο και οι θάμνοι, δεν μεταδίδει γρήγορα τη φωτιά και μπορούμε να τη σβήσουμε ευκολότερα. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι το φύλλωμα και τα κλαδιά της δεν έχουν τον πολυτεμαχισμό και την πυκνότητα των πευκοβελόνων ή των θάμνων και επίσης, δεν περιέχει ρετσίνη η οποία, όπως γνωρίζουμε, είναι εύφλεκτη και υπάρχει συχνά στην επιφάνεια του κορμού του πεύκου σε σημεία τραυματισμών.
Η ήμερη βελανιδιά είναι ένα από τα πιο φωτόφιλα είδη, τη βρίσκουμε ακόμα στο Ιράκ και την Ιορδανία, όπου σχηματίζει αμιγές δάσος (σπανιότατα πλέον στην Ελλάδα), το οποίο είναι αραιό δάσος. Συνήθως συνυπάρχει με πεύκα, με αειθαλείς θάμνους, με φρύγανα και χόρτα. Η φωτιά πάντα αρχίζει από το έδαφος, στο οποίο αν δεν υπάρχουν πευκοβελόνες, συνήθως βρίσκει κανείς χόρτα ή φρύγανα εξίσου εύφλεκτα. Κάποιοι, έστω αραιοί, θάμνοι μας κάνουν μια «έρπουσα» πυρκαγιά, η οποία όταν γίνεται «επικορυφή», πλέον τα πράγματα είναι δύσκολα.



Διαφορές
Αυτή η στροφή από την «έρπουσα» στην «επικορυφή» πυρκαγιά γίνεται στο δάσος της ήμερης βελανιδιάς πολύ πιο δύσκολα από ό,τι στο πευκοδάσος, γιατί ανάμεσα από τα φρέσκα φυλλώματα το πεύκο συχνά κρατάει παχιά στρώματα από ξερές πευκοβελόνες και παλιές κουκουνάρες. Όταν διαπερνά αυτά τα στρώματα η φωτιά, μπορεί να δημιουργηθούν φλόγες 10-20 μέτρων, ενώ σε συνδυασμό με τον αέρα αυτά τα στρώματα μπορούν να μεταδώσουν τη φωτιά από κορυφή σε κορυφή ακόμα και σε χέρσα μέρη, όπως π.χ. την εθνική οδό. Μην ξεχνάμε ότι οι κουκουνάρες πετάγονται σαν φωτοβολίδες!
Οι ήμερες βελανιδιές δεν χάνουν τα φύλλα τους το καλοκαίρι. Προστατεύονται με το ασημένιο χρώμα του φυλλώματος, στο οποίο αντανακλά ο ήλιος κι έτσι δεν εξατμίζονται οι υδρατμοί τους. Αντίθετα, τα πεύκα κατά την καλοκαιρινή ξηρασία αναγκάζονται να μειώσουν την επιφάνεια του φυλλώματος για να αποφύγουν την υπερβολική εξάτμιση υδρατμών και τα ρίχνουν, δημιουργώντας έτσι «ιδανικές συνθήκες» για τη δημιουργία φωτιάς.

Ένα δέντρο ανθεκτικό και υπερχρήσιμο
Η βελανιδιά έχει πολύ λιγότερο εύφλεκτο υλικό στην κορυφή και στο έδαφος την εποχή του κινδύνου από ό,τι το πευκοδάσος. Τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ξερά φύλλα κάτω από το δέντρο και τα βελανίδια της είναι ακόμη χλωρά. Οι ήμερες βελανιδιές σε σχέση με τα πεύκα έχουν πολύ βαθύτερες ρίζες και με αυτό τον τρόπο κρατάνε ένα παχύτερο στρώμα χωμάτων σταθερό. Εισχωρούν  δε πιο βαθιά στο έδαφος, ανοίγοντας έτσι στο νερό της βροχής το δρόμο να εισχωρήσει πολύ πιο εύκολα στα υπόγεια υδάτινα αποθέματα.
Η ξυλεία της βελανιδιάς είναι πολύ ανώτερη από αυτή του πεύκου. Όταν καίγεται ένα δάσος με βελανιδιές, δεν δημιουργούνται τόσο βλαβερά αέρια όσο όταν καίγεται ένα πευκοδάφος το ξύλο του οποίου περιέχει ρητίνη με το κάψιμο της οποίας δημιουργούνται καρκινογόνες ουσίες. Η βελανιδιά πέραν του ότι μας δίνει πολύτιμο καυσόξυλο και κάρβουνα χρησιμοποιείται πολύ συχνά για οικοδομές εργασίες από τη χαρτοβιομηχανία αλλά και για χονδροειδείς κατασκευές όπως π. χ. στα βόρεια χωριά της Τήνου για ανοίγματα πορτοπαραθύρων (πρέκια) και βοηθητικών κτισμάτων (στάβλοι, αποθήκες κλπ.).
Η βελανιδιά έχει βαθειές ρίζες σε απλωτό σχήμα, γεγονός που την κάνει πολύ ανθεκτική στις θύελλες. Το χειμώνα ο αέρας διαφεύγει ανάμεσα από τα κλωνάρια της, στα οποία ούτε το χιόνι μπορεί να σταθεί πάνω και να τα σπάσει, αφού η ανάπτυξή της είναι βραδύτερη από αυτή του πεύκου και συνεπώς η ξυλεία της πιο σταθερή.
Τα βελανίδια αυτού του θαυμαστού δέντρου τα οποία ωριμάζουν τον Οκτώβριο-Νοέμβριο προσφέρουν μια πολύτιμη ζωοτροφή για γουρούνια, αιγοπρόβατα και βοοειδή. Αποτελεί μια οικολογική και υγιεινότατη τροφή για το χειμώνα, η οποία παράγεται  χωρίς ραντίσματα και λιπάσματα, γεγονός που διευκολύνει και τους βοσκούς που δεν χρειάζεται να αγοράσουν τροφή για τα ζώα τους – Οικολογική κρηνοτροφία.
Τα κύπελλα της ήμερης βελανιδιάς περιέχουν μια πολύτιμη φαρμακευτική και χρήσιμη για τη βυρσοδεψία ουσία. Έχει αποδειχθεί ότι, πρώτον, οι χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται σήμερα στη βυρσοδεψία μολύνουν το περιβάλλον με βαριά μέταλλα και δεύτερον, φαίνεται πως οι χημικές ουσίες έχουν δυσμενή επίδραση στον οργανισμό μας. Πολλοί γιατροί εξηγούν τους μύκητες στα πόδια των ανθρώπων τα τελευταία χρόνια ως αποτέλεσμα αυτού του γεγονότος.

Από την Αργοναυτική Εκστρατεία στη Βίβλο
Δρυς σήμαινε αρχικά στην ελληνική γλώσσα το δέντρο. Κατά αντίστροφη αντιστοιχία σήμερα, σε πολλά μέρη της Ελλάδας οι ντόπιοι λένε τη βελανιδιά δέντρο και την ξυλεία της δέντρινη. Η δρυς ήταν το ιερό δέντρο της Ρέας, της μητέρας του Δία, την οποία στη συνέχεια οι αρχαίοι Έλληνες αφιέρωσαν στο Δία. ΟΙ Σελλοί, οι ιερείς του μαντείου της Δωδώνης, χρησμοδοτούσαν από τον ψιθυρισμό των φύλλων της ιερής βελανιδιάς και από τα όνειρα που έβλεπαν ξαπλωμένοι στον ίσκιο της, ενώ οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν πως μέσα στον κορμό κάθε βελανιδιάς κατοικούσε μια Αμαδρυάδα νύμφη. Οι Αργοναύτες χρησιμοποίησαν σαν φυλαχτό για την πλώρη, την πρύμνη και το πηδάλιο της Αργούς, το ξύλο της ιερής βελανιδιάς της Δωδώνης, ενώ όταν οι κάτοικοι της Αίγινας εξοντώθηκαν από λιμό, σύμφωνα με τον μύθο, οι Δίας μεταμόρφωσε τα μυρμήγκια από την κουφάλα μιας ιερής βελανιδιάς σε ανθρώπους τους περίφημους Μυρμηδόνες και αυτούς έστειλε ο Αιακός, βασιλιάς της Αίγινας και γιος του Δία, για να βοηθήσουν τον Αιγέα εναντίον του Μίνωα της Κρήτης. Στη βίβλο, ο Θεός φανερώνεται με την τριαδική του μορφή στον Αβραάμ κάτω από μια βελανιδιά, ενώ ο Αβεσαλώμ κρεμιέται από τα μακριά μαλλιά του μάλλον από τα κλαδιά μιας βελανιδιάς.